Testament
Rozporządzenie na wypadek śmierci
Czym jest testament? Testament jest wyrazem ostatniej woli spadkodawcy, czynnością prawną poprzez którą możemy rozporządzać swoim majątkiem na wypadek śmierci (art. 941 K. C.).
Testament należy sporządzić gdy nie chcemy aby majątek, który posiadamy, po naszej śmierci został podzielony na mocy ustawy. Sami decydujemy w nim kto i w jakich częściach powinien dziedziczyć.
Testament może zawierać ostatnią wolę tylko jednego spadkodawcy - niemożliwe jest więc sporządzenie tego dokumentu wspólnie z kimś, np. żona z mężem (art.942 K. C.).
Warunki sporządzenia ważnego testamentu:
- testator powinien mieć pełną zdolność do czynności prawnych, czyli musi mieć ukończone 18 lat i być w pełni poczytalny (art. 944 § 1 K. C.)
- testamentu nie można sporządzić przez przedstawiciela (art. 944 § 2 K.C.)
Testament jest nieważny jeżeli:
- został sporządzony w stanie wyłączającym świadomość
- został sporządzony pod wpływem groźby
- został sporządzony pod wpływem błędu (art. 945 § 1 K. C.)
- Testament należy sporządzić w jednej z przewidzianych przez Kodeks Cywilny form.
Formy testamentów:
Kodeks Cywilny przewiduje kilka form w jakich można sporządzać testament, są to testamenty zwykłe:
- własnoręczne (holograficzne)
- notarialne
- urzędowe (allograficzne)
oraz testamenty szczególne:
- ustne
- podróżne
- wojskowe
Aby nasza ostatnia wola była wiążąca, konieczne jest zachowanie jednej z powyższych form, inaczej nasze postanowienia będą nieważne i nastąpi dziedziczenie ustawowe.
Testament własnoręczny (holograficzny)
Ostatnią wolę możemy sporządzić własnoręcznie. Testament taki należy napisać w całości pismem ręcznym, czyli nie może być spisany na maszynie lub komputerowo. Ponadto należy go opatrzyć datą i podpisem (art. 949 k. c.). Rodzaj papieru oraz to, czy testament zostanie spisany atramentem, tuszem czy ołówkiem jest nie istotne.
Ważne aby ostatnia wola sporządzona w ten sposób była czytelna oraz sporządzona w całości ręcznie przez spadkodawcę - inaczej testament będzie nieważny.
WZÓR TESTAMENTU WŁASNORĘCZNEGO
Kobyłka, dnia 18 stycznia 2005 r.
TESTAMENT
Ja, Tekla Bąbelek, na wypadek śmierci powołuję do spadku w 1/3 mojego konkubenta Józefa Groszka, w 1/3 moją córkę Marię Nieświeżą oraz w 1/3 mojego wnuczka Jasia Nieświeżego.
Tekla Bąbelek
Testament notarialny
Testament notarialny jest najpewniejszym i najbezpieczniejszy gdyż daje gwarancję ważności oraz bardzo trudno go obalić.
Ponadto może on zawierać zapis, zapis warunkowy lub polecenie (art. 950 k. c.).
Testament urzędowy (allograficzny)
W ramach testamentu urzędowego spadkodawca może sporządzić swoją ostatnią wolę ustnie, w obecności dwóch świadków przed wójtem, burmistrzem, prezydentem miasta, starostą, marszałkiem województwa, sekretarzem powiatu albo gminy lub kierownikiem urzędu stanu cyw8ilnego (art. 951 k. c. &1). Oświadczenie to uprzednio odczytane spadkodawcy spisuje się w formie protokołu, który podpisują spadkodawca, osoba urzędowa oraz świadkowie (art. 951 &2 i 3 k. c.).
Świadkiem nie może być (art. 956 k. c.):
- kto nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych,
- niewidomy, głuchy lub niemy,
- kto nie może czytać lub pisać,
- kto nie włada językiem, w którym spadkodawca sporządza testament,
- skazany wyrokiem sądowym za fałszywe zeznania.
Testament ustny
Testament ten jest szczególny, sporządzać go można w obawie rychłej śmierci, gdy zachowanie zwykłej formy testamentu jest niemożliwe lub bardzo utrudnione. W takim wypadku spadkodawca może oświadczyć swoją ostatnią wolę w obecności co najmniej trzech świadków.
Treść owego oświadczenia należy spisać przed upływem roku od jego złożenia z podaniem miejsca i daty tego oświadczenia oraz miejsca i daty sporządzenia pisma, a pismo to podpiszą spadkodawca i co najmniej dwaj świadkowie.
Jeżeli treść ostatniej woli nie zostanie nie zostanie stwierdzona w powyższy sposób można ją w ciągu pół roku od dnia otwarcia spadku stwierdzić przez zgodne zeznania świadków przed sądem (art. 952 k. c.).
Testament podróżny
Testament można sporządzić różnie podczas podróży na polskim statku morskim lub powietrznym. Spadkodawca oświadcza wówczas swoją ostatnią wolę przed dowódcą statku lub jego zastępcą w obecności dwóch świadków. Dowódca statku lub jego zastępca spisuje wolę spadkodawcy, a pismo podpisuje spadkodawca, świadkowie i dowódca statku (art. 953 k. c.).
Testament wojskowy
Taki testament może być sporządzony tylko w czasie mobilizacji lub wojny albo przebywania w niewoli (rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 stycznia 1965 r. w sprawie testamentów wojskowych (Dz. U. Nr 7, poz. 38)).
PAMIĘTAJ!
Zanim zdecydujesz się przyjąć spadek (ustawowo lub na mocy testamentu), sprawdź czy spadkodawca nie był zadłużony. W przeciwnym razie możesz odpowiadać za długi spadkowe. Aby uniknąć ewentualnego kłopotu należy odrzucić spadek. Na odrzucenie spadku mamy pół roku od śmierci spadkodawcy (art. 1020 k. c.).
Materiał opracowała: Fundacja P.B.Z.i I.W.